آل یاسین

قبل از ورود در تفسیر و شرح اجمالاً در یک تقسیم بندی عرض می کنیم این دعای شریف به چهار قسمت تقسیم شده است:

قسمت اول: در بیان توحید و نبوت و امامت است.

قسمت دوم: واله و حیران شدن در فراق و غیبت امام زمان(عج)

قسمت سوم: رسیدن به لقاء و وصل قرب روحی و معنوی امام زمان(عج)

قسمت چهارم: دعا و نیایش و طلب وصل و حوائج است.

قسمت اول

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد لله رب العالمين

حمد و سپاس و ستايش از آن خداست، پروردگار جهانيان

الله : نام ذات مقدس خدایتعالی است که جمیع صفات جلال و جمال و کمال را در بر دارد.

رب : به معنای صاحب و مالکی است که به تمام امور بندگانش رسیدگی می کند و او را می پروراند.

العالمین: لفظ جمع از "عالَم" است که شامل عالم های متعدد می شود.

دعای ندبه با کلمه حمد شروع می شود. "حمداللهی" وظیفه هر انسان موحدی است که خداوند را شناخته باشد.

شکر و ثنا یا به زبان می باشد که آن را ثنا گویند و یا یه به قلب که اعتقاد به صفات نیک منعم می باشد و یا به جوارح که تحمل اطاعت و فرمانبرداری از نعمت دهنده خود می باشد.لذا انسانی که به این معنا دائما خدای را حمد می کند، یک موحد کامل است.

الف و لام در کلمه "الحمد" به این معنی است که حقیقت و اصل حمد و تمام افراد حمد از آن خداوند است. بعد از کلمه حمد اسم "الله" آورده شده است. این اسم مبارک تنها اسمی است که جمیع صفات کمال الهی را دربردارد و لذا هیچ گاه برای دیگر اسماء صفت واقع نمی شود.

" عالمین" جمع عالم است که بعضی گفته اند شامل عالم دنیا و آخرت می شود و بعضی گفته اند عالمین یعنی تمام عوالم وجود.بعضی دیگر نیز گفته اند "عالمین" شامل عالم صاحبان عقل و غیر صاحبان عقل مثل عالم حیوانات و نباتات و جمادات می گردد.

در بعضی از نسخه های دعای ندبه "الحمد لله الذی لا اله الا هو" نیز آمده که پس از حمد اشاره به توحید نموده است. اصولاً هرکجا از دعاها و زیارات که توحید ذکر می شود برای این است که انسان در عرصه زندگی خویش تنها خداوند واحد را بندگی کند و بغیر او  به کسی یا چیزی دل نبندد  و فریب نخورد و بداند مؤثر واقعی در وجود ذات اقدس احدیت است.

وصلي الله علي سيدنا محمد ونبيه وآله وسلم تسليماً

درود و سلام و تحيّت خداوند، بر سيّد و سرور ما و نبّى او محمّد و بر خاندان او.

در این قسمت از دعای ندبه نیز، بر طبق دستور ائمه اطهار(ع) که هر گاه دعاکننده خواست دعا کند اول باید حمد خدایتعالی را بجا آورد و سپس بر پیامبر اکرم(ص) و خاندان پاکش درود و صلوات بفرستد، عمل شده است.

و سلّم تسلیماً : بعد از طلب درود و صلوات بر آن حضرت و فرزندانش، سلام را اهدا می کند به این معنی که در پیشگاه مقدس پیامبر(ص) و فرزندانش تسلیم و مطیع محض است.

چنانکه در سوره احزاب می فرماید:

انّ الله و ملائکته یصلّون علی النّبی یا ایّها الذین آمنوا صلّو علیه و سلّموا تسلیماً

ابوالمعزی از ابی الحسن(ع) روایت کرده و می گوید از آن حضرت سوال کردیم :معنی صلوات الله و صلوات الملائکه و صلوات المومن چیست؟

در جواب فرمودند: صلوات خدا رحمت است و صلوات فرشتگان تزکیه و تنزیه پیامبر است و صلوات مومنین طلب رحمت و دعا است.¹

مطلب پراهمیتی که در اینجا باید به آن تذکر دهیم این است که پیامبر(ص) فرمودند: لاتصلوا علیّ صلاة الابتر

یعنی صلوات مقطوع بر من نفرستید، هرگاه بر من صلوات می فرستید فرزندان مرا هم ضمیمه کنید و بگویید: اللهم صلّ علی محمّد و آل محمدّ